Vandaag de dag is het voor steeds meer land- en tuinbouwers een onvermijdelijke uitdaging om een gevoel van waardering te hebben. Door de vele veranderingen in de sector die momenteel een grote rol spelen bij boeren, lopen zij dagelijks tegen dezelfde problematiek aan.
In dit artikel wordt er door middel van de ‘Geluksdriehoek’ tips gegeven om met dagelijkse uitdagingen om te kunnen gaan. De Geluksdriehoek werd ontwikkeld door het Vlaams Instituut Gezond Leven. De driehoek bestaat uit drie bouwblokken die voor land- en tuinbouwers de basis van geluk zouden kunnen vormen.
Omgevingsfactoren
Uw eigen omgeving en de gebeurtenissen waar u mee te maken heeft spelen een rol in uw leven en hebben invloed op uw geluksgevoel. Toch kunt u uw geluksgevoel deels zelf beïnvloeden, hoe u daar invloed op kunt hebben vindt u terug in de Geluksdriehoek. Geluk zelf is subjectief en kan dus voor elk van ons anders zijn, daarentegen zijn de drie bouwblokken universeel. Deze bouwblokken zijn:
- ‘Goed omringd zijn’
- ‘Jezelf kunnen zijn’
- ‘Je goed voelen’
Bij elk bouwblok horen drie reflectievragen, gesymboliseerd door de drie icoontjes in elk puzzelstuk, die u doen nadenken en helpen helder te krijgen hoe de drie bouwstenen voor u ingevuld worden. Essentieel is ook de oranje bol die, afhankelijk van zijn afmeting, de driehoek kan doen wankelen. Hij staat voor de zaken in uw leven die u uit balans brengen. De bol is er altijd en is soms groot, dan weer kleiner in verhouding tot de driehoek. De Geluksdriehoek is niet specifiek opgemaakt of aangepast voor land- en tuinbouwers. Menselijke drijfveren en behoeften zijn universeel.
Bouwblok 1: ‘Goed omringd zijn’
Op het vlak van “goed omringd zijn” voelen veel land- en tuinbouwers zich echter steeds minder verbonden en gewaardeerd door andere bevolkingsgroepen. De groep waar men wel deel van uitmaakt, wordt kleiner en door de hoge werkdruk heeft men soms minder tijd voor elkaar. Het is echter niet de kwantiteit, maar de kwaliteit van de relaties die telt. Mensen met wie je een kwalitatieve relatie hebt, maken tijd voor u, luisteren, doen moeite, pikken de signalen op en reageren daar gepast op. Ze blijven betrokken, ook als er even minder contact is. Sommige interacties met anderen zijn minder positief. Negatieve gedachten als gevolg daarvan horen bij het leven, maar tracht ze niet te versterken. Niemand weet beter dan een land- of tuinbouwer dat wat u voedt ook groeit. Dat geldt voor negatieve, maar ook voor positieve gedachten.
Het overgrote deel van de bevolking heeft nog steeds veel waardering voor de land- en tuinbouwers zelf. Neem kritische beschouwingen over het huidige landbouwmodel of landbouwpraktijken dus nooit persoonlijk. Zie ook collega’s die andere methodes of modellen toepassen niet als een bedreiging, maar als een verrijking van de sector en als vrijblijvende inspiratie.
Bouwblok 2: ‘Jezelf kunnen zijn’
Voldoende zelfkennis en reflectie zijn nodig om een richting in het leven te zoeken en beslissingen te nemen waar men achter kan blijven staan. Kiezen is verliezen, maar als je keuzes maakt op basis van uw eigen doelen en waarden is de kans op spijt veel kleiner. Ook als u als land- en tuinbouwer het gevoel krijgt gestuurd te worden door externe factoren en dus weinig keuzemogelijkheden ervaart, blijft u toch zelf bepalen hoe u met de situatie omgaat. Maak onderscheid tussen wat u wel en niet kan veranderen of beïnvloeden.
Er zijn meerdere manieren om een gelukkig en zinvol bestaan te leiden, zowel binnen als buiten uw bedrijf. Laat keuzes van anderen niet uw leven bepalen en neem doelen en ambities van anderen niet zomaar over. Spiegel niet te veel aan anderen, maar aan de persoon die u zelf wil zijn.
Bouwblok 3: ‘Je goed voelen’
Onaangename ervaringen of negatieve gedachten kunnen vreten aan uw gemoedstoestand. Focus u daarom bewust op de positieve zijde van de medaille: de dingen (mensen) die u energie boosten. Soms is het een kwestie van doseren: als iets er in voldoende mate is, geeft het energie, is het er niet, te weinig of te veel, dan vreet het juist energie.
Wees vriendelijk voor uzelf, verwacht niet meer van uzelf dan wat u van een goede vriend(in) zou verwachten. Falen is menselijk, en niemand kan altijd en overal volgens de hoogste morele principes leven. Kijk vooruit naar de toekomst, maar alleen met betrekking op de zaken die u zelf in de hand heeft.
De oranje bol
De oranje bol is een essentieel onderdeel van de Geluksdriehoek. In elk leven en op elk moment is er wel iets dat u uit balans brengt. Accepteer dat de bol er altijd zal zijn, maar dat u door uw bouwblokken te versterken in de meeste omstandigheden een beter evenwicht kunt bewaren.
Tekst: Suzy Van Gansbeke, Departement Landbouw en Visserij
