Wanneer een varkenshouder gedurende 3 opeenvolgende jaren voor dezelfde diercategorie een rood AB-statuut heeft, is inschakelen van een AR-coach verplicht. Wat kan een AR-coach link betekenen?
Belpork vzw startte in maart 2022 met coaching van leden varkensbedrijven met een langdurig hoog antibioticumgebruik. Inmiddels hebben de 7 door Belpork erkende coaches 46 trajecten opgestart waarvan er intussen 17 zijn afgerond. Tijdens de infosessies over de nieuwe AB-wetgeving in februari en maart deelden twee erkende coaches hun ervaringen.
De voornaamste bevindingen en adviezen:
Ziektekiemen spelen vanzelfsprekend een belangrijke rol wanneer er langdurig veel antibiotica wordt ingezet op een bedrijf. Het verbaast niemand dat diarree in de kraamstal en kort na spenen, streptococcen en andere zenuwaandoeningen bij batterijbiggen net als ademhalingsproblemen in de batterij en bij de vleesvarkens terugkerende problemen zijn op gecoachte bedrijven.
Maar ook de invloed van omgeving en management mag niet onderschat worden. Hoewel het de bacteriën en virussen zijn die ziekte veroorzaken, bepalen omgeving en management in belangrijke mate mee de gevoeligheid van de dieren voor deze ziektekiemen.
Vaak terugkerende actiepunten tijdens de coachingstrajecten:
- voedermaatregelen in de brede zin: opstart van bijvoeding in de kraamstal, de omschakeling bij het spenen, de beschikbaarheid van voederplaatsen, inzet van voederadditieven en de eigenlijke voedersamensteling;
- biestvoorziening: zowel kwaliteit als opname ervan;
- drinkwaterkwaliteit én de beschikbaarheid ervan;
- gestegen productieresultaten binnen bestaande huisvesting.
Algemene adviezen
Hoewel elk bedrijf uniek is, zijn er een paar adviezen die van algemeen nut zijn:
- Zet in op diagnostiek: om gericht te kunnen werken is inzicht in de oorzaken belangrijk. Meer inzetten op diagnostiek kan het gebruik van antibiotica meer verantwoorden en op termijn helpen reduceren.
- Bekijk waar pijnstillers en ontstekingsremmers een alternatief kunnen bieden voor antibiotica.
- Besteed aandacht aan de correcte dosering: vermijd het idee dat overdoseren problemen sneller oplost. Het verhoogt enkel het gebruik, de bijhorende kost en kan de diergezondheid zelfs negatief beïnvloeden.
- Vaccins bieden de beste ondersteuning als ze worden ingezet volgens de noden van het bedrijf: check daarom jaarlijks de vaccinatieschema’s en de praktische uitvoering ervan.
- Een open deur, maar schenk voldoende aandacht aan bioveiligheid: niet alleen om het binnenbrengen van ziekten op het bedrijf te voorkomen maar ook om de blijvende verspreiding van ziektekiemen tussen opeenvolgende groepen te stoppen.
- Kijk registraties voor het bedrijf af en toe na. Belpork stuurt voor elk rapport hiervoor een herinnering. Op heel wat gecoachte bedrijven was een deel van het te hoge gebruik het gevolg van registraties op een verkeerde diercategorie. Niemand wil maatregelen nemen om een ongegronde reden.
- Maak tenslotte gebruik van de cijfers over uw bedrijf:
- Kijk in de bedrijfsrapporten na welke antibiotica de grootste impact hebben, kijk de reden na waarom deze worden toegepast en hoe dit kan vermeden of aangepast worden.
- Maak gebruik van de NRT-tool in AB Register: volg zo het actuele gebruik op het bedrijf op elk moment en evalueer de impact van maatregelen.
Zélf naar oplossingen zoeken
Een coach lost niet zomaar alle problemen op. Een coach helpt om inzicht en overzicht te bieden. Belangrijk is daarbij de samenwerking met alle betrokken partijen, in eerste plaats de veehouder en bedrijfsdierenarts maar ook medewerkers en externen die betrokken zijn. Een coach begeleidt de betrokkenen om zelf oplossingen te zoeken die praktisch haalbaar zijn op hun bedrijf. Enkel wanneer iedereen overtuigd is van de aanpak kan een probleem structureel opgelost raken. Coaching kan lonen als iedereen ervoor open staat.
Succesvol resultaat
Zes maanden na opstart van het coachingtraject zakte 56 procent van de gecoachte bedrijven voor de diercategorie met problemen onder de actiewaarde. Aan het einde van het coachingtraject slaagden 64 procent van de bedrijven erin voor alle diercategorieën onder de actiewaarde te dalen.
Tekst: Gerben Hofman naar Amcra, Belpork en DGZ
