Bedrijven in de agrifood zijn digitaal en internationaal actief, hun datastromen moeten volgen. Drie bestaande datadeelplatformen uit België, Finland en Frankrijk slaan de handen in elkaar en bouwen de eerste opritten naar een Europese Landbouw Data Space: DjustConnect (Vlaanderen), DataSpace Europe (Finland) en Agdatahub (Frankrijk). Op 18 juni 2024 tijdens de Agritechdag van ILVO in Melle (België), ondertekenen ze daarvoor een Memorandum of Understanding.
De Europese Landbouw Data Space moet landbouwers, voedingsbedrijven en technologiespelers over de landsgrenzen heen ontzorgen in het delen van (agrovoedings)data, door efficiënte en fair geregelde verbindingen tussen de deelnemers mogelijk te maken. Een eerste succesverhaal wordt al geschreven, met de Belgische aardappelmachinebouwer AVR.
De Belgische aardappelmachinebouwer AVR is al lange tijd bezig met slimme technologie in zijn rooimachines. Tijdens het rooien worden heel wat data verzameld, bijvoorbeeld over het perceel, het aardappelras, de opbrengst, de bodemcondities, enz. Gespecialiseerde apps kunnen deze data combineren tot nuttige, actuele landbouwadviezen over bemesting, oogsttijdstippen en bewaarcondities. Maar AVR verkoopt zijn machines wereldwijd, ook op plekken waar landbouwers en loonwerkers gebruikmaken van softwarepakketten die geconnecteerd zijn met een datadeelplatform in hun regio.
Finse en Franse boeren die een AVR-rooier gebruiken op hun velden, willen data van deze rooier kunnen consulteren, bijvoorbeeld in het Franse bedrijfsmanagement platform MyEasyFarm. Dankzij de digitale bruggen tussen de 3 datadeelplatformen, DjustConnect, Tritom en AgDataHub kunnen deze landbouwers dat nu eenvoudig en veilig regelen in hun vertrouwde, lokale dataomgeving. Ook voor de bedrijven, zoals AVR en MyEasyFarm betekent dit een ontzorging.
Koen Uyttenhove, van het Belgische AVR: “Voordien moesten we zelf contact leggen met datadeelplatformen uit de landen van onze klanten en bijkomende technische ontwikkelingen doen, terwijl we al een API-connectie hebben bij DjustConnect. Voortaan communiceren de datadeelplatformen in de regio’s zelf met elkaar. Wat betreft de veiligheid van en de controle over de data blijven dezelfde garanties gelden.”
Datadeelplatformen onmisbaar voor apps
Een datadeelplatform is een digitale autostrade die er via krachtige software zorgt dat grote hoeveelheden data, verzameld door en voor o.a. landbouwers, eenvoudig, snel, geautomatiseerd en correct worden getransporteerd (dus niet gestockeerd) naar bepaalde bedrijven die met die data aan de slag kunnen. Die laatsten kunnen de gedeelde data pas gebruiken en combineren in hun digitale apps nadat de landbouwer voor elk gebruik ervan, apart een elektronische toestemming heeft gegeven.
Eén brug voor alle data is het doel
In Europa zijn er de jongste jaren liefst een 80-tal datadeelplatformen in de agrifoodsector ontstaan. Die bedienen dataverkeer tussen lokale spelers en fungeren als regionale data spaces. De grens over geraken is tot nu toe lastig. Het vergt voor de individuele bedrijven de juiste contacten, veelvoudige (dure) aansluitingen met meerdere platforms, met telkens andere technische voorschriften, contracten en manier van werken. Ook de landbouwer wordt liefst geholpen door het platform in zijn eigen regio, om niet met nog meer systemen te moeten leren werken, en overzicht en vertrouwen te behouden.
Stephanie van Weyenberg, Manager van DjustConnect (ILVO): “De meest logische oplossing is dat een bedrijf of landbouwer slechts één datadeelplatform hoeft te gebruiken, en dat de nodige bruggen worden gebouwd op platformniveau. Zo’n brug zorgt voor interoperabiliteit tussen de verschillende technologieën van elk platform zodat de verschillende systemen naadloos kunnen samenwerken.”
De eerste bruggen tussen de drie datadeelplatformen zijn nu gelegd, maar daarmee is het werk niet af.
Stephanie van Weyenberg, ILVO: “Schaalbaarheid is ingebakken, net omdat dit zo cruciaal is voor een datadeelplatform. Maar omgekeerd willen wij uiteraard ook heel graag data binnenkrijgen vanuit de andere platformen en kunnen aanbieden aan onze DjustConnect gebruikers, Vlaamse app-bouwers bijvoorbeeld. We willen ons natuurlijk ook niet beperken tot samenwerking met deze twee landen. Onze bedrijven zijn internationaal actief over gans Europe, het dataverkeer moet even vlot volgen.”
De Europese Data Strategie
Er zijn alvast veel uitbreidingen mogelijk, en er blijkt veel vraag naar connecties tussen de datadeelplatformen te zijn. Europa steunt deze aanpak volop: Met haar Data Strategie wil ze de data-economie versnellen. Allereerst door veel meer data toegankelijk te maken binnen zogeheten data spaces. Binnen thematisch geclusterde data spaces kunnen bedrijven en individuen data delen, toegang krijgen tot data en deze verwerken, volledig in lijn met de EU-regels en wetgeving. Voor de landbouw en voedingssector spreken we over de AgriDataSpace.
Sébastien Picardat: “Dat is waarom we, als Agdatahub, net zo blij zijn met deze 1ste samenwerkingen. Op die manier kunnen we samen tonen dat het kan én hoe het kan. Ons doel is om nog nauwer te gaan samenwerken met ILVO en DataSpace Europe. En om van daaruit de samenwerking op te schalen naar andere datadeelplatformen binnen de hele AgriDataSpace. Daarom hebben we ons samen met meer dan 30 andere partners in Europa geëngageerd in een nieuw Europees initiatief waarin we voorstellen om deze Europese gemeenschappelijk landbouw data space uit te rollen.”
Maatwerk
DjustConnect, Tritom en Agdatahub zijn helemaal niet de enige datadeelplatformen in Europa. Hoewel hun doel hetzelfde is, hebben deze platformen vaak een verschillende architectuur en onderliggende technologie. Het vraagt daarom wat maatwerk om de platformen naadloos op elkaar te laten aansluiten.
Jaana Sinipuro (DataSpace Europe): “Als eerste erkende Data Space intermediary, zijn we verheugd om heel actief een rol te kunnen spelen. We beogen dan ook om binnen de nieuwe samenwerking dit initiële maatwerk schaalbaar te maken. Oplossingen hiervoor zoeken we zeker ook in de GAIA-X trust framework.”
Marko Turpeinen (1001 Lakes): Deze platformen technisch interoperabel maken is een eerst stap. Maar ook business gewijs en vooral ook juridisch moet alles correct geregeld worden. Er kruipt heel veel werk in het opmaken van juridisch correcte, maar ook eerlijke contracten die zijn helder voor alle gebruikers. Een gestandaardiseerd legaal framework kan hierbij helpen. Het ‘rulebook for a fair data economy’ ondersteunt initiatieven om stap voor stap goede afspraken te maken rond datadelen, en deze in een contract te gieten.”
Bron: ILVO Vlaanderen
