De studie CrossContam onderzocht de impact van kruisbesmetting van diervoeders met antimicrobiële middelen op de resistentieontwikkeling. Al tijdens de looptijd van het project werden vanuit de veevoedersector maatregelen genomen, zoals het verlagen tot een maximale verslepingsconcentratie van 1 procent, het verplichten van het elektronisch voorschrift door de bedrijfseigen dierenarts en het verbieden van het gebruik van met antibiotica gemedicineerde voeders voor varkens ouder dan 15 weken.
Drie therapeutische antimicrobiële middelen werden onderzocht, nl. bepaalde tetracyclines en sulfonamiden gecombineerd met trimethoprim. In eerste instantie werd via een dierproef bepaald wat de antibioticaconcentratie in de varkensdarm is wanneer de varkens voeder krijgen dat antibiotica bevat aan realistische verslepingsconcentraties. In een tweede luik werd nagegaan of er bij deze lage antibioticaconcentraties resistentieselectie en/of –transfer optreedt in eenvoudige in vitro omstandigheden en in gesimuleerde varkensmicrobiota. Tot slot werd een risicomodel opgesteld voor de contaminatie van voeder met antibioticaresiduen ten gevolge van versleping in veevoederfabriek, tijdens transport of op het bedrijf zelf.
Uit de dierproef bleek dat de transferratio’s van het voeder naar de darminhoud heel sterk varieerden naargelang het gebruikte antibioticum: vooral de transferratio’s voor de tetracyclines waren vrij hoog. Hierbij blijkt dus dat verslepingsconcentraties aan tetracyclines in het voeder kunnen leiden tot relatief hoge antibioticaconcentraties in de darm van varkens en in hun mest. Uit deze proef bleek ook dat bepaalde tetracyclineresistentiegenen in de darmmicrobiota significant stegen ten gevolg van de tetracyclineconcentraties in de darm.
Verder bleek ook dat onder experimentele opstellingen een tetracyclineresistente E. coli sterker kan uitgroeien bij deze antibioticaconcentraties ten opzichte van gevoelige E. coli stammen en dat er meer zogenoemde transconjuganten gevormd worden. Dat wil zeggen dat de tetracyclineresistente E. coli stam zijn resistentie doorgeeft aan gevoelige E. coli stammen die dan op hun beurt tetracyclineresistent worden.
Uit het risicomodel bleek dat het verslepingsaandeel van veevoederfabriek, vrachtwagens en varkensbedrijven in het totale percentage kruiscontaminatie ongeveer even groot was.
- Project: Antimicrobiële resistentie – Impact van kruisbesmetting van diervoeders met antimicrobiële middelen op de resistentieontwikkeling (CrossContam)
- Financiering: FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu
- Looptijd: 2013 – 2017
- Samenwerking: Operationele directie Bacteriële Ziekten, CODA-CERVA-VAR; Vakgroep Pathologie, Bacteriologie en Pluimveeziekten, Faculteit Diergeneeskunde UGent; Vakgroep Verloskunde, Voortplanting en Bedrijfsdiergeneeskunde, Faculteit Diergeneeskunde, UGent
- Contact: Geertrui.rasschaert@ilvo.vlaanderen.be
Bron: ILVO Nieuwsgolf – april 2017
