Hoe Afrikaanse varkenspest zich onder everzwijnen verspreidt, hangt niet alleen af van hoeveel dieren er in een gebied zitten. Ook het weer en het landschap spelen mee. Vooral wanneer AVP naar nieuwe gebieden oprukt, kan het aantal everzwijnen een belangrijke rol spelen. Dat blijkt uit onderzoek dat op 16 oktober 2026 verscheen in EFSA Supporting Publications.
Onderzoekers bekeken gegevens uit zeven Europese landen, waaronder Duitsland en Italië. Ze wilden weten waarom AVP op bepaalde plaatsen opduikt en waarom het virus in sommige gebieden lange tijd blijft rondgaan. Het rapport van EFSA (de Europese autoriteit voor voedselveiligheid) verklaart verschillende zaken.
Meer everzwijnen, meer verspreiding?
Het verband tussen everzwijnen en AVP bleek niet overal even duidelijk. Op basis van de beschikbare schattingen konden de onderzoekers maar beperkt aantonen dat meer everzwijnen ook betekent dat AVP vaker voorkomt of langer aanwezig blijft. Ook temperatuur, neerslag en de hoeveelheid en spreiding van bos speelden mee. De resultaten verschilden van land tot land.
Een apart model voor Noord-Italië liet wel zien dat gebieden met naar verwachting meer everzwijnen gevoeliger waren voor besmetting. Vanuit die gebieden kon het virus ook gemakkelijker naar omliggende gebieden verspreiden.
Het aantal everzwijnen lijkt dus vooral van belang wanneer AVP nieuwe gebieden bereikt. Eens het virus ergens zit, bepalen ook andere plaatselijke omstandigheden mee hoelang het blijft circuleren. Het onderzoek ging over everzwijnen en geeft geen inschatting van het besmettingsrisico voor een individueel varkensbedrijf.
Hou het virus buiten de stal
Voor varkenshouders blijft de boodschap: wees alert op de manieren waarop het virus je bedrijf kan binnenkomen. De bestrijding bij everzwijnen is één zaak, maar ook mensen kunnen het virus over grote afstanden meenemen. Het FAVV vraagt daarom aandacht voor iedereen die op het bedrijf komt, zeker na een verblijf in een besmet gebied.
Goed reinigen en ontsmetten en afval correct verwijderen blijven belangrijk. Keukenafval aan varkens voederen is verboden. Bekijk ook samen met je bedrijfsdierenarts waar de bioveiligheid op uw bedrijf beter kan. De jaarlijkse evaluatie en het actieplan helpen om zwakke plekken op te sporen en aan te pakken.
Twijfel in de stal? Bel je dierenarts
AVP is niet altijd gemakkelijk te herkennen. De ziekteverschijnselen kunnen op die van andere varkensziekten lijken. Wacht daarom niet om uw dierenarts te contacteren als u AVP vermoedt. Hoe sneller een besmetting wordt opgemerkt, hoe sneller er kan worden ingegrepen.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: beeldarchief Prosu BV
