In de Vlaamse varkenssector heerst meer tevredenheid en is er meer vertrouwen in de toekomst. Dat blijkt uit een recente bevraging bij land- en tuinbouwers door het Agentschap Landbouw & Zeevisserij in het kader van de Landbouw Conjuctuurindex. De index stijgt van 78 naar 81. Daarmee is de varkenssector de enige Vlaamse landbouwsector die momenteel een positieve evolutie kent. Opvallend is dat deze stijging volledig gedragen wordt door sterk verbeterde verwachtingen voor de toekomst, terwijl de voorbije maanden als zwakker werden beoordeeld.
De beoordeling van de afgelopen zes maanden daalt fors van 92 naar 67. Daarmee geven varkenshouders aan dat de recente periode economisch moeilijk was. Tegelijkertijd is er een opvallende ommekeer in de verwachtingen: de index voor de komende zes maanden stijgt sterk van 63 naar 95. Dat wijst op een herwonnen vertrouwen en hoop op betere marktomstandigheden in de nabije toekomst, zo valt op te maken uit het rapport ‘De Vlaamse landbouwconjunctuurindex‘ dat het Agentschap recent publiceerde.
Productie blijft grotendeels stabiel
Net zoals in andere sectoren verwachten varkenshouders weinig beweging in hun productievolume. 70 procent rekent op een stabiele productie. 27 procent verwacht een daling en slechts 3 procent voorziet een stijging.
Prijsverwachtingen draaien naar positief
Waar de voorbije maanden gekenmerkt werden door prijsdruk, kijken varkenshouders nu opnieuw met meer optimisme naar de markt. 55 procent verwacht stijgende prijzen en 24 procent denkt dat de prijzen stabiel blijven. 21 procent van de ondervraagden voorziet een daling.
Impact van Afrikaanse varkenspest op Europese markt
De moeilijke marktsituatie sinds najaar 2025 is grotendeels te verklaren door een uitbraak van Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen in Spanje, de grootste varkensvleesproducent binnen de EU. Hierdoor verloren Spaanse exporteurs toegang tot bepaalde markten buiten Europa. Het gevolg was een verschuiving van grote volumes Spaans varkensvlees naar de interne Europese markt, wat leidde tot overaanbod en dalende prijzen in de hele EU, inclusief Vlaanderen.
Prijzen herstellen, maar blijven onder druk
Sinds begin 2026 is er opnieuw een stijgende prijstrend zichtbaar, in lijn met het seizoenspatroon. Toch blijven de prijzen voorlopig ongeveer 15 procent onder het meerjarig gemiddelde. Het herstel is dus nog pril en de sector heeft zich nog niet volledig hersteld van de eerdere prijsval.
Als enige sector voorzichtig optimistisch
De combinatie van lage prijzen in het recente verleden en hoopgevende signalen voor de toekomst plaatst de varkenssector in een bijzondere positie. Waar andere sectoren kampen met dalend vertrouwen, kijken varkenshouders net positiever vooruit.
De algemene landbouwconjunctuurindex, dus over alle landbouwsectoren genomen, daalde van 86 naar 75. Die terugval is voornamelijk te wijten aan een forse daling in tevredenheid over de afgelopen periode. Waar landbouwers zes maanden geleden nog een score van 91 gaven, is dat nu teruggevallen naar 74. Ook de verwachtingen voor de komende zes maanden gingen licht achteruit.
De oorzaken liggen grotendeels buiten de sector zelf. Geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne, Amerikaanse invoertarieven en het escalerende conflict in Iran, zorgen voor onzekerheid op de wereldmarkten. Die vertaalt zich onder meer in schommelende energieprijzen en druk op landbouwprijzen, wat het vertrouwen van landbouwers aantast.
Opvallend is dat het aantal landbouwers dat belemmeringen ervaart, licht afneemt. Dit is volgens het Agentschap typisch voor het voorjaar, wanneer de veldomstandigheden verbeteren en de meeste oogsten al achter de rug zijn. Toch blijven structurele problemen aanwezig.
Regelgeving blijft een belangrijke hinderpaal, zeker in bredere landbouwcontext. Binnen de akkerbouw worden afzetproblemen vaak genoemd als belemmering.
Investeringsbereidheid blijft verrassend hoog
Ondanks de dalende conjunctuur blijft de investeringsbereidheid op een relatief hoog niveau. Dat wijst erop dat de gunstige jaren nog doorwerken in de plannen van landbouwers. De sector lijkt dus niet volledig op de rem te gaan staan, al is voorzichtigheid duidelijk aanwezig.
Meer over de Vlaamse Landbouw Conjuctuurindex
De conjunctuurindex is een graadmeter voor het economische vertrouwen bij landbouwers. Ze geeft weer hoe zij de voorbije zes maanden hebben ervaren én wat ze verwachten van de komende zes maanden. Beide componenten worden samengenomen in één cijfer dat kan schommelen tussen 0 (zeer negatief) en 200 (zeer positief). Een score van 100 betekent dat positieve en negatieve antwoorden in evenwicht zijn. Hoe verder de index onder die grens zakt, hoe somberder het algemene sentiment in de sector.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: beeldarchief Prosu BV
