Het vertrouwen in de Vlaamse land- en tuinbouw is dit voorjaar duidelijk teruggevallen. In de Commissie Landbouw van het Vlaams Parlement werd woensdag 20 mei 2026 gedebatteerd over de daling van de Vlaamse landbouwconjunctuurindex van 86 naar 75. Vooral melkveehouders, akkerbouwers en bedrijven in open teelten voelen de druk toenemen.
Volgens de besproken cijfers wijzen landbouwers vooral op afzetproblemen, stijgende energieprijzen en beleidsmatige beperkingen. Bijna de helft van de landbouwers zegt hinder te ondervinden van onzekerheid rond onder meer het Stikstofdecreet, MAP 7 en bijkomende administratieve lasten. Ook de investeringsbereidheid daalde: 36 procent van de landbouwers geeft aan het komende jaar te willen investeren, tegenover 40 procent eerder.
Rechtszekerheid
In het parlement werd benadrukt dat deze terugval meer is dan een schommeling in de conjuctuur. Voor veel landbouwers blijft vooral rechtszekerheid de sleutel. Wie niet weet welke regels morgen gelden, stelt investeringen uit of schrapt plannen. Ook de marktpositie van landbouwers kwam aan bod: 31 procent signaleert afzetproblemen. Dat wijst volgens de tussenkomsten op bredere druk dan alleen regelgeving.
Brouns nuanceert
Minister van Landbouw Jo Brouns erkende dat er duidelijke bezorgdheden leven in de sector, maar nuanceerde dat er volgens hem geen sprake is van een historisch dieptepunt. Hij wees erop dat de bevraging in maart werd afgenomen. Dat was kort na een escalatie van geopolitieke spanningen, wat verwachtingen rond prijzen, kosten en markten negatief kan beïnvloeden. Vooral aardappelen, granen, suikerbieten, openluchtgroenten en ook zuivel staan volgens de minister onder druk.
Stikstofkader en vergunningverlening
Brouns gaf ook toe dat het huidige stikstofkader ‘allesbehalve volmaakt’ is en dat de moeilijke vergunningverlening een impact heeft op overnames, investeringen en rechtszekerheid. De Vlaamse Regering werkt volgens hem verder aan een actieprogramma rond vergunningen, een andere aanpak in het stikstofbeleid en vereenvoudiging van administratieve lasten. Ook GLB-middelen worden ingezet om het investeringsvertrouwen te versterken.
Wat is nodig?
Wat zijn de belangrijkste zaken die nodig zijn voor stijging van de conjuctuur? De Vlaamse landbouwsector vraagt minder onzekerheid, meer werkbare regels en een stabieler investeringsklimaat. Daarnaast werd opnieuw gepleit voor instrumenten om inkomensschommelingen beter op te vangen. Zoals fiscale systemen waarbij winsten en verliezen over meerdere jaren kunnen worden gespreid.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: beeldarchief Prosu BV
