Soja is een belangrijke eiwitbron in varkensvoer. Maar naast het eiwitgehalte is ook belangrijk hoeveel actieve trypsineremmers het product bevat. Dat verschilt tussen partijen. Een hogere activiteit van deze stoffen kan de eiwitbenutting verminderen en daarmee de groei en voederconversie verslechteren. Zeker bij biggenvoer is dit een onderwerp om met de voeradviseur te bespreken.
Wat doen trypsineremmers?
Sojabonen bevatten van nature trypsineremmers. Deze stoffen remmen de werking van trypsine, een enzym dat helpt om eiwitten in de dunne darm af te breken. Daardoor kan het varken het eiwit uit het voer minder goed benutten.
In een in 2025 gepubliceerd onderzoek met gespeende biggen namen groei, voerefficiëntie en stikstofbenutting af naarmate de activiteit van trypsineremmers in het voer toenam. Het eiwit- en aminozuuraanbod kan dus op papier kloppen, terwijl trypsineremmers de benutting ervan verminderen.
Verschillen tussen partijen
Tijdens de verwerking worden sojabonen verhit om onder meer trypsineremmers onwerkzaam te maken. Toch kunnen in het uiteindelijke sojaschroot actieve trypsineremmers achterblijven. Hoeveel, dat kan per partij verschillen.
Moeten de sojabonen dan verder worden verhit om alle trypsineremmers uit te schakelen? Dat is niet vanzelfsprekend beter. Een te intensieve hittebehandeling kan namelijk de beschikbaarheid van aminozuren, waaronder lysine, verlagen.
Bij een te hoge activiteit van trypsineremmers kan een voerleverancier kiezen voor een andere partij sojaschroot of minder van de betreffende partij verwerken. Een deel van het benodigde eiwit kan dan uit een andere bron komen. Daarbij moet de voersamenstelling opnieuw worden afgestemd op de hoeveelheid aminozuren die de varkens daadwerkelijk kunnen benutten.
Nieuwe analyse geeft inzicht
NOVUS, producent van voeradditieven, biedt met de nieuwe analysedienst NIAS inzicht in verschillen tussen partijen soja. Met een NIR-scan wordt de activiteit van trypsineremmers in sojaschroot geschat. Deze schatting is gebaseerd op modellen die met laboratoriumanalyses zijn opgebouwd. De dienst is bedoeld voor klanten in de diervoedersector.
De specialisten van NOVUS leggen uit wat de uitslag betekent voor de eiwitvertering en adviseren over mogelijke aanpassingen in de grondstofkeuze en voersamenstelling. De resultaten worden vergeleken met gegevens van ruim 3.000 monsters die het bedrijf in meer dan tien jaar wereldwijd heeft verzameld. Daarmee kunnen veevoerleveranciers verschillen tussen partijen volgen en beoordelen of een leverancier door de tijd heen een constante kwaliteit levert.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Shutterstock
