Hoe kiest de Belgische consument zijn vlees? Uit de Vleestracking van VLAM in 2026, waarvan gegevens werden gepresenteerd op netwerkevent ‘Duurzaam ketenbreed sterk staan’ van Belpork vzw op 29 september in Brussel, blijkt dat uitzicht, houdbaarheid en prijs de belangrijkste aankoopcriteria blijven. Duurzaamheid, dierenwelzijn en herkomst spelen eveneens een rol, maar zijn voor veel consumenten minder doorslaggevend. Voor Vlaamse varkenshouders bieden deze resultaten interessante inzichten in wat de consument vandaag belangrijk vindt.
Onderaan dit artikel vindt u het figuur waarin heel overzichtelijk de aankoopcriteria van Belgische consumenten voor vlees worden weergegeven.
Bij de aankoop van vlees laten Belgische consumenten zich in de eerste plaats leiden door wat ze zien. Voor maar liefst 67 procent van de consumenten is het uitzicht van het vlees een doorslaggevend aankoopcriterium. Nog eens 24 procent geeft aan dat het uitzicht een gedeeltelijke invloed heeft. Samen betekent dit dat 91procent van de consumenten hier rekening mee houdt.
Ook de verpakkings- of houdbaarheidsdatum weegt zwaar door. Voor 59 procent is die doorslaggevend en voor 29 procent heeft ze een gedeeltelijke invloed. De prijs vervolledigt de top drie: 54 procent beschouwt de prijs als doorslaggevend, terwijl nog eens 3 procent er gedeeltelijk rekening mee houdt.
Deze resultaten tonen aan dat de Belgische consument vooral zekerheid zoekt bij zijn vleesaankoop. Een aantrekkelijk product, een voldoende lange houdbaarheid en een aanvaardbare prijs vormen de basis van de aankoopbeslissing.
Ook de manier van aanbieden telt
Naast de drie belangrijkste criteria spelen ook praktische aspecten een aanzienlijke rol. Zo vindt 40 procent van de consumenten het soort versnijding doorslaggevend. Voor nog eens 39 procent heeft dit een gedeeltelijke invloed.
Ook de winkel waar het vlees wordt gekocht, het gewicht van de verpakking en het type verpakking beïnvloeden de keuze. Vooral het verpakkingsgewicht is interessant: voor 70 procent van de consumenten speelt dit minstens gedeeltelijk mee in de aankoopbeslissing.
Dat onderstreept het belang van een aanbod dat aansluit bij de behoeften van verschillende gezinnen. Aangepaste porties, gebruiksgemak en een aantrekkelijke presentatie kunnen helpen om varkensvlees aantrekkelijk te houden in het winkelrek.
Dierenwelzijn en herkomst spelen mee, maar zijn minder doorslaggevend
Voor Vlaamse varkenshouders zijn vooral de resultaten rond dierenwelzijn, herkomst en duurzaamheid interessant.
Zo geeft 17 procent van de Belgische consumenten aan dat dierenwelzijn een doorslaggevend aankoopcriterium is. Voor nog eens 33 procent heeft het een gedeeltelijke invloed. Bij de helft van de consumenten speelt dierenwelzijn dus minstens gedeeltelijk mee. Tegelijk geeft 26 procent aan er bij de aankoop niet op te letten.
Ook de herkomst van het vlees is relevant. Voor 23 procent is het land van herkomst doorslaggevend en voor 30 procent heeft het een gedeeltelijke invloed. In totaal houdt dus 53 procent van de consumenten minstens gedeeltelijk rekening met de herkomst.
Een kwaliteitslabel is voor 16 procent doorslaggevend en voor 34 procent gedeeltelijk bepalend. Ook hier gaat het dus om de helft van de consumenten.
Deze cijfers maken duidelijk dat inspanningen rond dierenwelzijn, kwaliteit en lokale productie wel degelijk aansluiten bij de verwachtingen van een deel van de consumenten. Tegelijk blijken ze minder bepalend voor de uiteindelijke aankoop dan uitzicht, houdbaarheid en prijs.
Duurzaamheid vertaalt zich niet automatisch in aankoopgedrag
Opvallend is dat aspecten zoals traceerbaarheid, productiemethode en milieu-impact relatief laag scoren als doorslaggevend aankoopcriterium.
Slechts 16 procent van de consumenten vindt de mate van traceerbaarheid doorslaggevend. Voor de productiemethode bedraagt dat 12 procent en voor de impact op het milieu amper 9 procent.
Bovendien geeft 36 procent aan bij de aankoop niet op de milieu-impact te letten. Voor de productiemethode bedraagt dat 32 procent en voor traceerbaarheid 34 procent.
Dit betekent niet noodzakelijk dat consumenten duurzaamheid onbelangrijk vinden. Wel suggereren de cijfers dat dergelijke aspecten op het moment van aankoop vaak moeten concurreren met direct zichtbare en praktische eigenschappen, zoals uitzicht, prijs en houdbaarheid.
Wat betekent dit voor de Vlaamse varkenshouder?
De resultaten bevestigen dat de kwaliteit en de betaalbaarheid van varkensvlees cruciaal blijven voor de consument. Voor de Vlaamse varkenshouder begint een aantrekkelijk eindproduct bij een goede diergezondheid, een doordacht management en een consequente aandacht voor kwaliteit doorheen de volledige productieketen.
Tegelijk blijft het belangrijk om inspanningen rond dierenwelzijn, duurzaamheid en traceerbaarheid zichtbaar te maken. De cijfers tonen immers dat deze kenmerken voor een aanzienlijke groep consumenten wel degelijk een rol spelen, ook al zijn ze minder vaak doorslaggevend.
Hier ligt een uitdaging voor de volledige varkensvleesketen: hoe vertalen we de inspanningen op het varkensbedrijf naar duidelijke en herkenbare meerwaarden voor de consument?
De belangrijkste boodschap
De consument koopt vlees in de eerste plaats met zijn ogen en zijn portefeuille. Maar wie daarnaast ook overtuigend kan communiceren over kwaliteit, herkomst en verantwoorde productie, heeft bijkomende troeven in handen om het vertrouwen in Vlaams varkensvlees te versterken.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: VLAM
