In Brazilië zorgt een hybride varken – ontstaan uit kruising tussen Europese wilde zwijnen en tamme varkens – voor ernstige ecologische, economische en gezondheidsproblemen. Deze zogeheten javapigs verspreiden zich razendsnel door het land en veroorzaken naar schatting miljoenenverliezen .
De wilde zwijnen werden in de jaren tachtig en negentig vanuit Argentinië en Uruguay ingevoerd voor sportjacht en de markt voor exotisch vlees. Na ontsnappingen en illegale vrijlatingen zijn ze zich gaan voortplanten met lokale varkens, met als gevolg een agressieve, sterk aangepaste en uiterst vruchtbare hybride. Waar wilde zwijnen zich eens per jaar voortplanten, kunnen de hybrides wel tot 3 worpen per jaar krijgen met wel 12 jongen per keer.
De populatie hybride zwijnen groeit explosief. Ze zijn inmiddels aangetroffen in alle regio’s van Brazilië, vooral in het zuiden en midden van het land. Ze vernielen gewassen zoals maïs, soja, aardappelen en suikerriet, veroorzaken bodemerosie en verstoren natuurlijke ecosystemen door het verdrijven van inheemse soorten.
Naast de landbouwschade vormen de dieren ook een bedreiging voor de volksgezondheid. Ze kunnen ziekten overdragen zoals brucellose, leptospirose, rabiës en Afrikaanse varkenspest. Ook is er risico voor mensen, want vooral mannelijke dieren met scherpe slagtanden kunnen gevaarlijk zijn. Sinds 2013 is de jacht op javapigs in Brazilië gereguleerd toegestaan, maar effectiviteit ontbreekt. De jacht verspreidt kuddes juist, en clandestiene fokkerijen belemmeren de bestrijding. Ondanks inzet van drones, speurhonden en elektrische afrasteringen blijft het probleem groeien.
Auteur: Gerben Hofman
