Het einde van het eerste antibioticumconvenant 2016-2020 wordt gekenmerkt door het ruimschoots behalen van de reductiedoelstelling voor het gebruik van met antibiotica gemedicineerde voeders. Ook het totale gebruik van antibiotica en het gebruik van de kritisch belangrijke antibiotica daalde sterk tussen 2011 en 2020. Toch worden de vooropgestelde doelen hier niet behaald, aangezien in 2020 het totale gebruik niet verder daalde en het gebruik van de kritisch belangrijke antibiotica zelfs sterk steeg ten opzichte van 2019.
Ten opzichte van 2019 stabiliseerde het totale gebruik van antibiotica in 2020, terwijl het gebruik van met antibiotica gemedicineerde voeders licht steeg. Toch wordt hiermee ten opzichte van 2011 een afname in het totale gebruik van antibiotica met zo’n 40 procent bereikt, en ook meer dan 70 procent reductie in het gebruik van met antibiotica gemedicineerde voeders. Het gebruik van de kritisch belangrijke antibiotica nam echter met 32 procent toe ten opzichte van 2019 te wijten aan een stijging in het gebruik van de fluoroquinolones bij vleeskippen.
De overheid en sectorpartners hopen dat het terug in voege treden van de artikelen over het gebruik van de kritisch belangrijke antibiotica bij dieren in het koninklijk besluit van 21 juli 2016 opnieuw voor een daling zal zorgen in hun gebruik vanaf 2021.
“Niet alle indicatoren tonen een negatieve trend”, stelt Fabiana Dal Pozzo, coördinatrice van AMCRA. “Het gebruik van colistine, een antibioticum gebruikt als laatste redmiddel bij multiresistente infectie bij mensen, toont een continue afname in de diergeneeskunde. Sinds 2012 is er een reductie in gebruik met 71 procent.“
Een positief geluid komt ook uit de monitoring van de antibioticumresistentie: de dalende trend in het aantal multiresistente E. coli stammen afkomstig van dieren zet zich voort in 2020, net zoals de daling in antibioticumresistentie tegen kritisch belangrijke antibiotica.
De federale overheid en sectorpartners zijn zich bewust van de verder te leveren inspanningen. Daarom ondertekenden ze begin 2021 een nieuw Antibioticumconvenant 2021-2024, met nieuwe reductiedoelstellingen en engagementen van de sector en de overheid.
De overheid nam aanvullende stappen, gecoördineerd door de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, om een nationaal One-health actieplan en beleidsstructuur op touw te zetten in de strijd tegen antibioticumresistentie (NAP AMR). Dit plan wil de samenwerking tussen de humane, dierlijke en milieusector bevorderen, en ook tussen de diverse federale overheidsdiensten en deelstaten. Voor de dierlijke pijler voorziet het plan strategische en operationele doelstellingen, waaronder ook deze gedefinieerd in de Visie 2024 van AMCRA en het Antibioticumconvenant 2021-2024 geïntegreerd zijn.
De nieuwe doelstellingen, waaronder een reductiepad per diersector (varkens, pluimvee en vleeskalveren) moet toelaten om de positieve dynamiek die werd gecreëerd te versterken en om toekomstige initiatieven te ontwikkelen die toegepast zullen worden in de voedselproducerende diersectoren en bij gezelschapsdieren. In het belang van de gezondheid en het welzijn van dieren en mensen moet een verdere daling in antibioticumresistentie bekomen worden de komende jaren.
Een samenvatting van de resultaten en de activiteiten van het antibioticumconvenant 2016-2020 kan worden gevonden in de publieke rapporten op www.amcra.be en www.favv.be. Tekst: naar AMCRA – 22 juni 2021
