ILVO-onderzoeker Liesbet Pluym heeft in het kader van een 4 jaar durend doctoraat een toestel ontwikkeld om kreupelheid bij zeugen in een vroeg stadium te detecteren en voorspellen. Het gaat om de zogenaamde SowSIS, een demonteer- en transporteerbare zeugenbox waarvan de vloer en het camerasysteem zowel de neerwaartse kracht als de verplaatsingen van de poten in stilstand registreren, evenals de beenstand. Morgen, 20 december 2013 om 17 uur, verdedigt zij dit doctoraat in de faculteit Diergeneeskunde aan de UGent.
Om tot een betere detectie van kreupele zeugen te komen, is een toestel ontwikkeld dat ‘force en visual stance variables’ meet aan de hand van krachtplaat-en beeldanalyse: ‘SowSIS (Sow Stance Information System)’. De krachtplaat analyse is bijzonder accuraat, ongeacht de positie van het gewicht ten opzichte van de weegcellen en ongeacht de duur van de metingen.
Zowel variabelen voor de kinetische als voor de kinematische stand vertonen een voldoende hoge precisie. Enkel voor het aantal en de duur van de ‘kicks’ (het opheffen van een poot) en de ‘weight shifts’ (het verschuiven van gewicht van de ene naar de andere poot) wordt een hoge variatie binnen eenzelfde dier vastgesteld.
Om de invloed van kreupelheid op de gewichtsverdeling te beoordelen, is een zorgvuldige meting gebeurd van vier gezonde en vier manke zeugen, met het ontwikkelde toestel. De manke zeugen belasten het pijnlijke lidmaat duidelijk minder en verschuiven het gewicht voornamelijk naar de contralaterale poot. Het aantal kicks neemt toe voor het manke lidmaat. Ook de symmetrie in belasting tussen de beide achterpoten en tussen de beide poten aan de manke zijde is lager voor manke dan voor gezonde zeugen.
491 zeugen zijn opgevolgd gedurende één volledige reproductiecyclus. “Als we varkenshouders willen motiveren om kreupelheid systematisch op te sporen en de aandoeningen sneller aan te pakken, dan helpt het als ze precies weten welke gevolgen er voor het bedrijf en voor het dier verbonden zijn aan kreupelheid.” zegt Puym. Heeft kreupelheid rechtstreeks invloed op de vruchtbaarheid van de zeugen? Er is geen verband gevonden tussen kreupelheid en het spenen-bronst interval of het optreden van anoestrus, herlopen of abortus. In de worpgegevens is wel een effect te bespeuren: aanwezigheid van kreupelheid heeft een effect op (de hogere) aanwezigheid van gemummificeerde biggen. Aan het einde van de onderzochte reproductiecyclus bij de 491 zeugen blijkt kreupelheid de tweede grootste reden voor afvoer naar het slachthuis. Zeugen afgevoerd omwille van kreupelheid waren duidelijk jonger dan zeugen die werden afgevoerd om andere redenen.
Kreupelheid heeft dus vooral een indirecte invloed op de reproductieresultaten. Het drijft het afvoerpercentage omhoog van voornamelijk jonge zeugen. Niet zozeer de reproductieresultaten van de individuele zeug maar wel de globale resultaten van het bedrijf worden getroffen.
Doctoraatsverdediging Liesbeth Pluym op vrijdag 20 december 2013, om 17 uur in auditorium Kliniek B van de Faculteit Diergeneeskunde, Universiteit Gent , Salisburylaan 133, Merelbeke.
