De nieuwe OECD-FAO Agricultural Outlook 2026-2035 schetst voor de varkenshouderij geen groei in Europa. De groei verschuift vooral naar Latijns-Amerika en delen van Azië. Europese varkenshouders kunnen het best focussen op kostprijsbeheersing, efficiëntie, biosecurity en onderscheidend vermogen in een markt waar prijzen onder druk staan en maatschappelijke eisen blijven toenemen.
De OECD en FAO hebben hun nieuwe Agricultural Outlook 2026-2035 gepubliceerd. Het rapport schetst de vooruitzichten op het gebied van grondstoffen, vlees, zuivel, vis, granen, oliehoudende zaden, suiker, biobrandstoffen en andere agrarische producten voor de komende tien jaar. De ramingen zijn gebaseerd op marktgegevens tot en met 2025. De organisaties hebben gebruik gemaakt van het Aglink-Cosimo-model, waarmee de organisaties vraag, aanbod, handel en prijzen voor de belangrijkste landbouwmarkten wereldwijd doorrekenen.
De OECD is de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling. Dat is een internationale organisatie van vooral ontwikkelde economieën die beleidsonderzoek doet en landen vergelijkt op thema’s als economie, handel, landbouw, onderwijs en duurzaamheid. De FAO is de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties. Die organisatie richt zich wereldwijd op voedselzekerheid, landbouw, visserij, bosbouw, voeding en armoedebestrijding.
Vooruitzichten landbouw algemeen
Voor de landbouw als geheel verwachten de organisaties dat productiviteitsgroei de belangrijkste motor blijft. Gemiddeld stijgt het bruto landbouwinkomen per werknemer richting 2035 met ongeveer 9 procent, ondanks hogere inputkosten en grotendeels stabiele landbouwprijzen. Tegelijk waarschuwen OECD en FAO voor forse onzekerheid: door marktvolatiliteit is er een kans van één op vier dat het landbouwinkomen per werknemer in 2035 minstens 12 procent lager uitvalt dan in het basisscenario.
Voor het rapport is ook gekeken naar de impact op het klimaat. De landbouwproductie groeit vooral door hogere opbrengsten en efficiëntie, maar volgens het rapport blijft ook enige uitbreiding van arealen en dieraantallen nodig. Daardoor nemen de directe broeikasgasemissies uit landbouw en veehouderij wereldwijd naar verwachting met 6,5 procent toe de komende 10 jaar.
Tweeledig beeld voor varkenshouders
Wereldwijd blijft de productie van varkensvlees groeien, maar de groei is gematigder dan bij de grote winnaar pluimvee. Varkensvlees is volgens het rapport goed voor ongeveer 13 procent van de mondiale groei van de vleesproductie in de periode tot 2035. Groei komt vooral uit Latijns-Amerika, waar bedrijven moderniseren en sterker worden geïntegreerd in ketens. In delen van Azië, waaronder Korea, de Filipijnen en Vietnam, verschuift de productie van kleinschalige backyard-farms naar meer commerciële bedrijven.
Varkensvleesconsumptie stijgt in totaal, maar daalt per hoofd van de bevolking
Aan de consumptiekant verwacht het rapport dat varkensvlees eveneens ongeveer 13 procent bijdraagt aan de groei van de wereldwijde vleesconsumptie. Per hoofd van de bevolking daalt de consumptie van varkensvlees wereldwijd echter met circa 4 procent ten opzichte van de basisperiode 2023-2025. Meer mensen gaan dus varkensvlees eten, maar ze eten minder per persoon. In 2025 lag de varkensvleesconsumptie volgens het rapport op 10,8 kilogram per persoon per jaar. In 2035 verwacht men dat dit circa 10,4 kilogram is. De totale vleesconsumptie per hoofd van de bevolking stijgt wel: van 28,8 naar 29,5 kilogram per hoofd van de bevolking.
Dat de gemiddelde varkensvleesconsumptie afneemt komt onder meer doordat de vraag in hoge-inkomensregio’s traag groeit of afneemt, vooral in de Europese Unie. Hier spelen milieuoverwegingen en veranderende eetpatronen een rol. De grootste stijging per hoofd wordt verwacht in Latijns-Amerika, mede door de gunstige prijsverhouding van varkensvlees ten opzichte van rundvlees.
Emissies uit vleesproductie dalen alleen in Europa
Het rapport wijst Europa aan als enige regio waar de uitstoot uit vleesproductie daalt. Die daling komt volgens OECD en FAO vooral door een lagere productie van herkauwersvlees en varkensvlees in de EU. Krimp vindt plaats in Europa, groei daarbuiten.
Lagere prijzen, hogere eisen
De prijzen voor varkensvlees en pluimveevlees dalen volgens het rapport richting 2035 duidelijker dan die voor herkauwervlees. Voor varkensvlees en pluimvee rekent OECD-FAO op prijzen die rond 2035 ongeveer 20 procent lager liggen dan het gemiddelde van 2023-2025. De verklaring ligt vooral in snellere productiviteitsgroei, betere voerefficiëntie en kortere productiecycli. Producenten zullen dus moeten focussen op efficiëntie, technische resultaten en kostenbeheersing.
Voerkosten hebben veel invloed. Het rapport wijst erop dat de vleesproductiegroei in de komende jaren mede wordt ondersteund door lagere voerkosten en productiviteitsgroei, met name in de pluimvee- en varkenshouderij. Tegelijk blijft de veevoerketen gevoelig voor energieprijzen, graanprijzen en prijzen van eiwitgrondstoffen. In China groeit de vraag naar eiwitmeel naar verwachting trager dan in het vorige decennium, onder meer door een lagere groei van de varkensproductie. In de EU beweegt het gebruik van eiwitmeel naar verwachting mee met de ontwikkeling van de dierlijke productie.
Biosecurity wordt inkomensvoorwaarde
Een van de duidelijkste signalen voor de varkenssector is het toenemende belang van diergezondheid en biosecurity. OECD en FAO noemen onder meer Afrikaanse varkenspest, vogelgriep en mond-en-klauwzeer als risico’s die productie, handel en prijzen langdurig kunnen verstoren. Sterke monitoring, vaccinatiestrategieën, regionalisering en compartimentering worden steeds belangrijker om productieverliezen te beperken en exportmarkten open te houden.
Strengere biosecurity brengt kosten met zich mee. Het rapport waarschuwt dat investeringen in voorzieningen en werkwijzen voor kleine en middelgrote bedrijven financieel zwaar kunnen zijn. Dat kan verdere schaalvergroting in de hand werken. Tegelijk stelt het rapport dat goede ziektebeheersing steeds vaker een voorwaarde wordt om productiviteit, markttoegang en inkomens in een volatiele markt te behouden.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Byldbrêge/ Menno Dijkstra
