Na een reeks huiszoekingen uitgevoerd op donderdag 10 februari in het kader van een gerechtelijk onderzoek naar fraude in de mestverwerkingssector heeft de Mestbank de vergunning van Fertikal, producent van organische meststoffen en bodemverbeterende middelen, ingetrokken.
Fertikal is één van de grootste Europese producenten van organische meststoffen. Het bedrijf groeide in 2020 met 20 procent in omzet en volume. Het exportaandeel maakt 99 procent van de omzet uit. Daarvan gaat 48 procent naar niet-EU-landen. In 2019 verscheepte Fertikal zo’n 2.850 containers met meststoffen.
Het bedrijf zag zich net geen Leeuw van de Export worden in 2020. Die award was in de categorie tot 49 werknemers bestemd voor Caeleste, dat gespecialiseerde beeldsensoren ontwikkelt. Deze erkenning werd al voor de negentiende keer uitgereikt door Flanders Investment & Trade, aan bedrijven die uitblinken in export. Maar de bijna-overwinning maakte Fertikal wel één van de verdienstelijke Oost-Vlamingen van 2020.
Die export – en weldra wellicht de hele productie op de site – komt nu helemaal stil te liggen. Het luidt immers dat de Mestbank ook nog een transportverbod zal opleggen.
Gerechtelijk onderzoek en huiszoeking
Het gerecht heeft naar verluidt aanwijzingen gevonden van:
- export van niet-geregistreerde hoeveelheden mest;
- manipulatie van analyse-resultaten;
- meerdere niet-aangegeven afvalstromen.
Bij de huiszoeking werd niet-gehygiëniseerde mest in de reine zone gevonden; bleek het composteringsproces niet naar behoren te werken en werd vastgesteld dat de voorwaarden van de tijdelijke erkenning geschonden werden.
20 jaar mestverwerking
Het bedrijf werd in 2000 opgericht door DCM dat er een aanvulling op de activiteiten in zag. Maar dat bleek niet eenvoudig omdat de markt voor organische meststoffen toen nog niet zo ontwikkeld was en ook omdat de technologie voor de droging van kippenmest en het maken van kwaliteitskorrels nog niet helemaal op punt stond.
In 2008 wordt er een overnemer gezocht en gevonden: Agri Investment Fund en Thenergo nemen over. Maar ook voor hen blijkt het moeilijk om het bedrijf op de sporen te krijgen.
Drie jaar later stappen 12 biogasproducenten in het bedrijf, onder andere met het idee om een deel van hun digestaat via de installatie te kunnen valoriseren. Omwille van de benodigde N-P-K-samenstelling van het eindproduct en het feit dat digestaat moeilijker persbaar is dan kippenmest, blijkt dat geen eenvoudige opdracht.
De volgende jaren wordt de productielijn gemoderniseerd en geoptimaliseerd. Ondertussen draait ook de markt bij en komt er meer interesse voor organische meststoffen, vooral vanuit het buitenland.
Van de 12 biogasproducenten blijven er vandaag nog twee over: de vennootschap van de familie Quirynen uit Merksplas en de vennootschap van Wim Laeremans uit Herselt. Daarnaast stapte de Nederlander Peet Willemse mee in het bedrijf. Fertikal deed de laatste jaren ook een overname in Nederland van een transport-, composterings- en biogasbedrijf.
