Speekselonderzoek is een praktische en diervriendelijke onderzoeksmethode die het mogelijk maakt om de gezondheidsstatus van de varkensstapel op groepsniveau te monitoren met een minimum aan stress en arbeid. In dit artikel leest u meer over hoe u speekselonderzoek bij varkens kunt inzetten op uw bedrijf.
Praktische en diervriendelijke staalname
Om speekselstalen te verzamelen wordt een katoenen touw in het hok gehangen. Omdat varkens van nature nieuwsgierig zijn, beginnen ze spontaan aan het touw te knabbelen en laten ze speeksel achter. Zodra het touw goed doordrenkt is, wordt het uitgewrongen en wordt het speeksel opgevangen in een proefbuisje. Deze speekselstalen worden daarna onderzocht in het laboratorium.
Speekselstalen worden verzameld met behulp van een katoenen touw
Waarvoor kan speekselonderzoek gebruikt worden?
Speekselonderzoek is geschikt voor de detectie van een breed scala aan virale en bacteriële ziekteverwekkers bij varkens. In de praktijk gebeurt dit vooral voor het opsporen van ademhalingsziekten zoals:
- infecties met het Porcine Circovirus type 2 (PCV2 of circovirus)
- het PRRS virus
- Mycoplasma hyopneumoniae (M. hyo)
- Actinobacillus pleuropneumoniae (APP)
- het influenzavirus (griep)
Omdat één speekselstaal afkomstig is van meerdere varkens uit hetzelfde hok, is deze methode bijzonder geschikt om de gezondheid op groepsniveau te monitoren.
Voordelen van speekselonderzoek
Speekselonderzoek is een zeer praktische en toegankelijke methode voor de diagnose van varkensziekten. Het gebruik van speeksel als monstermateriaal, in plaats van bijvoorbeeld bloed, heeft volgende voordelen:
- Gemakkelijk: de methode vereist weinig werk, kan door iedereen uitgevoerd worden en speeksel kan snel en eenvoudig worden verzameld
- Meer dieren bemonsteren zonder extra kosten: met slechts één touw kan een groot deel van de varkens in een hok worden bemonsterd.
- Diervriendelijk: vermijdt ingrijpende en stressvolle handelingen zoals bloedafname.
PCR Analyse of antistofbepaling?
In het laboratorium kunnen speekselstalen op verschillende manieren onderzocht worden, onder andere via PCR-onderzoek en antistofbepaling.
- Met een PCR-test wordt het genetisch materiaal van de ziekteverwekker opgespoord. Dit toont rechtstreeks aan dat de kiem aanwezig is en circuleert in de groep.
- Bij antistofbepaling wordt gekeken of de dieren afweerstoffen tegen een bepaalde ziekteverwekker hebben opgebouwd. Die antistoffen kunnen wijzen op een eerdere infectie, maar kunnen ook afkomstig zijn van vaccinatie. Daarom zijn resultaten van antistofonderzoek bij gevaccineerde dieren soms moeilijker te interpreteren.
Speekselonderzoek toepassen op uw bedrijf?
In samenwerking met Belgische en Nederlandse praktijkdierenartsen is Ceva het RespiScreen monitoringproject gestart. Daarbij worden er speekselstalen van varkens van verschillende leeftijden onderzocht door middel van PCR-analyse. Er wordt gescreend naar de ziekteverwekkers die het vaakst betrokken zijn bij luchtwegproblemen, nl. APP, M. hyo, het PRRS virus, het influenza virus en het circovirus.
