Omschakeling naar verplichte groepshuisvesting voor zeugen verloopt moeizaam

18.07.2011

Op minder dan twee jaar voor de datum waarop varkenskwekers hun drachtige moederdieren in groep moeten houden is nog maar 49 % van de zeugen effectief ondergebracht in stallen met groepshuisvesting.  Dat komt overeen met (slechts) 36 % van de zeugenbedrijven (de grotere bedrijven dus).  13 % van de bedrijfsleiders rapporteert concrete plannen tot overschakeling.
Dat betekent dat 51 % van de bedrijfsleiders nog geen plannen heeft om zich in orde te stellen met de nieuwe regels op groepshuisvesting voor zeugen. 
Op 1 januari  2013 verplicht Europa groepshuisvesting voor zeugen, in plaats van individuele hokken.  De omschakeling naar duurzame groepshuisvesting vraagt in de meeste gevallen stevige bouw- of verbouwingswerken aan de landbouwer, en dus ook een zware investering. Terwijl precies in de varkenssector maar weinig financiële reserves bestaan wegens de aanhoudende varkenscrisis.
Uit een enquête van ILVO (Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek) , UGent en de Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling van het Departement landbouw & Visserij bij een 250-tal actieve varkenskwekers blijkt dat een kwart van de ondervraagde varkensboeren nu al weten dat ze over twee jaar stoppen met zeugenhouderij (en biggenproductie). Voornaamste reden is  ‘onvoldoende investeringsruimte’, gevolgd door ‘momenteel sta ik nog niet open voor groepshuisvesting’.  
Gevraagd naar de toekomstplannen van de nog-niet-omgeschakelde-groep verklaren 24 % van de zeugenhouders te zullen stoppen met zeugen, maar wel nog door te gaan met afmesten van vleesvarkens. 17 % zal de hele varkenshouderij op het bedrijf opdoeken en doorgaan met een andere economische activiteit. 11 % gaat  met pensioen tegen 2013.  6 % weet het niet. 
Dit onderzoek toont aan dat de omschakeling naar groepshuisvesting voor zeugen moeizaam blijft verlopen in Vlaanderen. De Vlaamse varkenssector zal ingrijpend en in een versneld tempo veranderen van structuur.  Vaak als een direct gevolg van de verplichte groepshuisvesting zal een aanzienlijk deel van de zeugenhouders stoppen met het houden van zeugen en/of varkens. Het aantal varkenshouders lijkt nog sneller dan voordien te zullen afnemen terwijl de gemiddelde bedrijfsomvang zal stijgen.  Er zal een nieuwe verhouding ontstaan tussen vraag en aanbod van biggen en vleesvarkens.
Zeugenhouders die nog moeten omschakelen naar groepshuisvesting doen dit vaak met tegenzin, blijkt nog uit de enquête.  Ze geven ook massaal  hun voorkeur aan het systeem van ‘voederligboxen met uitloop’. Dat is het systeem dat het dichtst aansluit bij de klassieke individuele ligbox. 

Voor meer informatie lees het volledige artikel in Varkensbedrijf juli 2011 hier.